Opleidingsbudget: voorbeeld 2009

Het Marsepeintje, Amsterdam, 6 medewerkers

Een studiedag voor het hele team!

BKK-opleidingsbudget heeft direct effect in kleine organisaties


Het BKK-opleidingsbudget is ook interessant voor kleine kinderopvangorganisaties. Stichting Kinderdagverblijf Het Marsepeintje is gevestigd in Marci Panis, een kunstenaarsbroedplaats voor (podium) kunstenaars in Amsterdam. In 2009 volgden de zes medewerkers van Het Marsepeintje een studiedag Pikler-pedagogiek.

Het Marsepeintje is een klein kinderdagverblijf met één verticale groep, dat bestaat sinds september 2005. Het team van Het Marsepeintje heeft twee studiedagen per jaar. Deze zijn sinds de start vooral gebruikt om de samenwerking te verbeteren en de pedagogische visies (vooral Solter, Pikler en Gordon) te bespreken. Het hele team deed steeds mee. Tevens betaalt Het Marsepeintje de gehele opleiding PW3 voor één medewerker. Nu is het tijd voor cursussen buiten de twee studiedagen. Daarbij komt het BKK-opleidingsbudget goed van pas. Het Marsepeintje kreeg ruim 1.600 euro van BKK, precies genoeg voor een studiedag voor het hele team.
Op 6 oktober verzorgde een gekwalificeerde Pikler®-trainer een studiedag voor alle zes medewerkers van Het Marsepeintje. Hieronder een verslag van de ervaringen van de medewerkers.

Het competente kind

”De visie van Emmi Pikler begint bij de competente baby. Uitgelegd werd wat de basisbehoeftes zijn: fysiologische behoeften, psychologische behoeften en de behoefte van het kind om het eigen ik te kunnen ervaren, en zijn competenties. Dit krijgt bij Pikler een speciale plaats: Hoe kijk je naar een baby, dreumes en peuter en wat is je houding tegenover hen? Welke initiatieven leggen kinderen aan de dag en hoe geef je ze de mogelijkheid die uit te voeren? Kinderen leren het meest van hun eigen ontdekkingen.”

Vrije bewegingsontwikkeling

Pikler ziet de vrije bewegingsontwikkeling van het kind als een ontwikkeling zonder hulp en inmenging van volwassenen. Kinderen leren zich namelijk op een harmonieuze manier bewegen als zij hun eigen initiatieven kunnen volgen. De pedagogisch medewerkers schepppen de voorwaarden door te zorgen voor voldoende ruimte om te bewegen en voor passend spelmateriaal, dat een kind zelf kan pakken en betasten. Als een kind uitgekeken raakt kan de leidster de speelobjecten weer aantrekkelijk neerzetten of ander materiaal aanbieden.
“We bekeken een observatie-dvd van de bewegingsontwikkelingen van een aantal kinderen. We  kregen er een schema bij met plaatjes van overgangposities van baby’s en moesten turven hoe vaak welke overgangsposities voorkwamen. Als overgangsposities om van liggend op de rug tot lopen te komen gebruikt de baby, volgens Emmi Pikler, allerlei posities tussen omdraaien en zitten, op de buik liggen en kruipen en tussen zitten en gaan staan. Hieronder valt ook het langdurig spelen op een zij, de zijwaartse elleboogsteun en de ondersteunde zijzit, dit zijn halfzittende houdingen.“

Piklertips:
• Leg de baby op zijn rug op een vrij harde ondergrond op een veilige plek met een paar voorwerpen waarvan je weet dat ze zijn belangstelling hebben. Ook als het kind al kan zitten.
• Heb oog voor het moment waarop een baby je nodig heeft, bijv. als al het speelgoed buiten bereik van het kind ligt.
• Help af en toe als de baby vanuit de buikligging niet meer terug kan draaien en daar heel verdrietig en moe van wordt.

Spelen en speelmaterialen volgens Pikler

“De trainer liet ons voorbeeldspeelgoed zien: plastic bekertjes in een afwasteil, bakjes, speelgoed met zichtbare belletjes erin zodat de baby wel kan zien waar het geluid vandaan komt. Houten boekjes, katoenen zakdoeken, draadmandjes, vergiet en diverse  ballen. Kortom makkelijk te hanteren dingen van diverse vormen en materialen.”

Pikler-speeltips:
• De pedagogisch medewerker bereidt de omgeving voor zodat het kind kan blijven ontdekken, experimenteren en leren.
• Gedurende de dag ordent de pedagogisch medewerker regelmatig het speelgoed op vaste plekken in de ruimte; op de vloer, op een laag tafeltje enz.
• Een kind dat niet moe is maar ook niet speelt, kan de pedagogisch medewerker helpen door een favoriete speeltje naast het kind neer te leggen of hem te wijzen waar hij het kan vinden.
• De pedagogisch medewerker krijgt meer een rol van observator tijdens het spelen.
• De pedagogisch medewerker benoemt de behoeften en de emoties, dat alleen is vaak voldoende voor de kinderen om verder te kunnen spelen of te helpen bij conflictjes.

Aanraken met liefde en aandacht

Tijdens de verschoning kunnen alle kinderen onverdeelde aandacht krijgen. Je praat met de baby, dreumes of peuter. Waar let je op als je uitkijkt naar het antwoord? Hoe gebruik je je stem, en je handen? “De trainer vertelde ons dat Emmi Pikler ons verzorgers aanraadde om bij elke aanraking van de baby de handen zo zacht mogelijk te maken, rustig en langzaam te bewegen en rekening te houden met het langzame tempo en de reacties die de baby laat zien en horen. Zo kan er een ‘dialoog’ ontstaan tussen de pedagogisch medewerker en de baby.”

Pikler-tips voor het verschonen:
• Maak een duidelijk start van het moment van verzorgen, door de baby te begroeten.
• Benoem op de commode alles wat je van plan bent te gaan doen en wat je aan het doen bent.
• Reageer op de initiatieven die de kinderen laten zien tijdens het verschonen. En benoem dit.
• Volg de initiatieven tot bewegen, je verschoont een baby in de positie die het kind zelf aanneemt.
• Tijdens de verzorging is er sprake van een dialoog en samenwerking doordat je alles benoemt wat je doet en de reactie van het kind afwacht. Zo wordt een baby uitgenodigd om deel te nemen aan zijn verzorging.
• Voordat het kind weer gaat spelen of slapen, geef je aan dat het verzorgingsmoment is afgelopen. Tijd nemen voor deze overgangsmomenten geeft het kind vertrouwen en veiligheid.

“Tijdens de studiedag deden we ook zelf ervaringsexperimenten. We voelden aan den lijve hoe het is om met of zonder aandacht benaderd te worden. Die eigen ervaringen blijf je onthouden en hebben direct een positieve invloed op het omgaan met de kinderen. Je kunt je inleven in wat kinderen voelen en ervaren. Het respect voor hun competenties wordt er ook door versterkt.”
“Later is de trainer nog op de groep komen coachen en adviseerde ons over de indeling van de ruimte en de handelingen waarmee je een kind een ondersteunende omgeving voor de eigen leerontwikkeling geeft. Ons hele team heeft met de Pikler-cursus verdieping en handvatten gekregen om op creatieve wijze Piklers gedachtegoed in de praktijk te brengen.”

Femke, Saskia, Rosi, Laila, Inge, Nelienne

BKK, april 2010

Vertel BKK hoe u het opleidingsbudget inzet