Zelfevaluatie

Voor de kinderopvang is nieuwe wetgeving in de maak. Die zal aansluiten bij het akkoord Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang dat in juni 2016 gesloten is. Bij de invoering van de nieuwe wetgeving, zal het toezicht ook veranderen. De herijking van de wet en Het Nieuwe Toezicht richten zich onder meer op kwaliteitsverhoging en heldere regels. De wettelijke verplichtingen rondom opvoeden in de kinderopvang, de pedagogische opdracht, worden dus aangescherpt en toegespitst. Tegelijk komt er meer ruimte voor maatwerk en innovatieve praktijken. Het effect hiervan is, dat er meer mogelijkheden komen voor ondernemingen om eigen keuzes te maken op het gebied van de pedagogische kwaliteit. Ondernemers kunnen zelfstandiger hun richting bepalen, zich duidelijker profileren met kwaliteit en de ruimte nemen om hun meerwaarde aan te tonen. Transparantie over de keuzes rondom pedagogische kwaliteit sluit goed aan bij de insteek van de wet.

In Nederland opereert een kinderopvangondernemer of -stichting in een private markt. De verwachting is, dat steeds vaker het pedagogisch beleid gebruikt zal worden als een manier om zich te profileren in die markt. De pedagogische keuzes in het beleid vormen dan eigenlijk een pedagogische belofte, een vakinhoudelijke belofte die aan de ouders en hun kinderen wordt gedaan. De pedagogische belofte is onderdeel van een klantbelofte. De ondernemer kan zich er naar buiten toe mee onderscheiden.

Bij het toenemende belang van zowel de keuzes in pedagogische kwaliteit als de transparantie daarover, kunnen instrumenten voor (zelf)evaluatie een belangrijke rol in spelen. Dat zijn instrumenten die een ondernemer of stichting helpen bij het doen van metingen rondom de pedagogische belofte en het transparant maken van de resultaten daarvan. Het gaat dan dus om instrumenten die zich niet richten op de verplichtingen die de wet oplegt, maar op de ‘vrije ruimte’ die organisaties hebben.

Initiatieven
BKK neemt meerdere initiatieven op het gebied van dit belangrijke thema van transparantie over de pedagogische belofte en de daarmee samenhangende (zelf)evaluatie. Steeds in afstemming met de branche en andere stakeholders. Zo was er in juni 2016 een studiereis naar Londen, op uitnodiging, rond het thema inspectie en zelfevaluatie. In mei 2017 vindt een studiereis naar Berlijn plaats, rond het zelfde thema, speciaal voor directeuren van kleinere opvangorganisaties. Andere initiatieven zijn de wetenschapstafels die BKK regelmatig organiseert. Ook tijdens het 2e BKK Wetenschapscongres op 1 november 2016 was zelfevaluatie één van de thema's. Hieronder beschrijven we twee initiatieven; de menukaart en de leergang.

Menukaart
BKK heeft in 2016 gewerkt aan een menukaart met aanbevolen instrumenten, in afstemming met het ministerie van SZW. Daarbij zijn we volgend aan de keuzes die bij de herijking van de wet en in Het Nieuwe Toezicht gemaakt worden, zodat de menukaart zal bestaan uit instrumenten die gericht zijn op de pedagogische belofte en niet op controle of voldaan wordt aan de pedagogische opdracht. Ondernemers kiezen naar wens instrumenten om in hun organisatie in te zetten. BKK zal geen data verzamelen of benchmarks houden; tegelijk is het niet uit te sluiten dat de branche zelf initiatieven in deze richting zal nemen. In het voorjaar van 2017 wordt de menukaart breed verspreid.

Leergang ‘Pedagogische kwaliteit als strategische meerwaarde in de kinderopvang’
BKK biedt in samenwerking met de goed aangeschreven Avicenna academie voor leiderschap een unieke leergang aan. Het onderwerp is ‘Pedagogische kwaliteit als strategische meerwaarde in de kinderopvang’; directeuren en bestuurders kunnen de leergang volgen en hiermee een voorsprong nemen op het gebied van het profileren van hun organisatie op pedagogische kwaliteit. De inhoud van de leergang sluit goed aan op de nieuwe wetgeving en het nieuwe toezicht, die ruimte bieden voor eigen keuzes op pedagogisch gebied en transparantie hierover richting de klant. Het inzetten van instrumenten voor (zelf)evaluatie van pedagogische kwaliteit vormt een belangrijk onderdeel van de leergang.
De aftrap, in oktober 2016, bestond uit een tweedaagse studiereis naar Gent, waar de deelnemers onder meer bijgepraat zijn over MeMoQ, een belangrijk Vlaams project waarin een visie op kwaliteit is ontwikkeld en waarbij meetinstrumenten uitgebreid worden ingezet. Daarna volgde deelname aan het 2e Wetenschapscongres van BKK, een verdiepingssessie over pedagogische kwaliteiten en een bijeenkomst waarbij de eerste versie van de menukaart gepresenteerd werd. Veel aanbieders van instrumenten gaven hier een deelsessie rondom hun instrument. Tot de zomer van 2017 volgen nog enkele bijeenkomsten over onder meer stragtegie en het proces van inzetten van zelfevaluatie. Er nemen ongeveer 30 directeuren en bestuurders deel.